Column: Meer inspraak ≠ meer democratie
In deze column is PRO lid Roos Verhooren aan het woord over de, in onze gemeente, veel besproken inspraak en participatie.
-----
Sinds ik me ongeveer een jaar geleden begon te verdiepen in de politiek in onze gemeente, is de roep om ‘transparantie’, inspraak en burgerparticipatie luider en steeds breder gedragen geworden. Participatie wordt hierin vaak gelijk gesteld aan eerlijke democratie. Besluitvorming achter gesloten deuren wordt weggezet als ondemocratisch. Onterecht als je het mij vraagt.
Laat ik vooropstellen dat het ongelooflijk belangrijk is dat vragen, zorgen en ideeën van alle inwoners gehoord en serieus genomen worden. Zeker in de lokale politiek is het belangrijk dat raadsleden en wethouders zichtbaar, benaderbaar en bereikbaar zijn. De politiek moet openstaan voor het gesprek en geluiden die er leven onder alle inwoners van de gemeente.
Tegelijkertijd zijn deze raadsleden en wethouders ook precies de mensen die wij met z’n allen hebben gekozen om ons te vertegenwoordigen. We betalen ze zodat zij de tijd en ruimte hebben om zich te verdiepen in alle complexe vraagstukken waar een gemeente voor staat. We mogen vervolgens van hen verwachten dat ze goede beslissingen nemen. Beslissingen die voldoen aan de wettelijke en praktische kaders - die de meeste van ons niet kennen. Beslissingen die zoveel mogelijk aansluiten bij de door partij of coalitie geformuleerde visie en dus een goede vertaling van de verkiezingsuitslag vormen. En bovenal mogen we verwachten dat ze beslissingen maken die gebaseerd zijn op zo objectief mogelijke en toetsbare criteria.
Het is de taak van deze volksvertegenwoordigers om onafhankelijke beslissingen te nemen, waarin álle belangen eerlijk worden gewogen. Waarbij niet het persoonlijke, individuele belang doorslaggevend is, maar het collectieve belang en het grotere plaatje.
Dat kan voor jou als individu ongunstig uitpakken. Maar het is wel de eerlijkste weg. Is dat niet waar democratie om draait?
Wat gebeurt er als politici met alle moeilijke vragen terug gaan naar de kiezer? Als ze inspraakgelegenheid organiseren om mensen te laten meepraten. Wie komen daar dan op af? Is het een goede representatie van onze gemeente? Worden alle stemmen daar gehoord? Alle belangen meegewogen?
Ik vrees dat vooral de luidste stemmen de toon zetten, de mensen met de grootste (persoonlijke) belangen de agenda bepalen. De mensen die niet kunnen, willen of durven komen, praten niet mee. De mensen die twijfelen of ze wel genoeg van het onderwerp afweten om erover mee te praten, worden niet gehoord.
Ja, besluitvorming moet controleerbaar zijn en dat vraagt om transparantie. Maar iedereen weet dat als je effectief stappen wilt zetten, je beter niet teveel mensen bij een vergadering kan uitnodigen. Het moet ook soms in kleine kring kunnen gebeuren. Dat maakt het niet persé minder democratisch. Volgens mij kan het in besloten kring soms juist gemakkelijker zijn om goede, eerlijke afwegingen te maken. Er is minder risico voor inmenging, lobbyisme, geroep ‘voor de bühne’. Minder risico op intimidatie. Gewoon alle info op tafel en zonder afleiding wikken, wegen en moeilijke knopen doorhakken. We moeten vertrouwen dat dat op integere wijze gebeurt. Democratie vraagt om dat vertrouwen.
En vertrouw je het niet of ben je het niet eens met de uitkomst? Dan laat maar zien dat je het beter kunt. Sluit je aan bij een politieke partij, word actief en laat zien hoe het wél moet. Beperkt je niet tot geroep op een inspraakavond maar neem echte verantwoordelijkheid.
Grijp de macht. Het kan, we leven godzijdank in een democratie.
(Auteur: Roos Verhooren)
------
Wil jij als PRO lid ook je mening delen over een actueel, lokaal onderwerp? Laat het ons weten via info@pro-gulpenwittem.nl.
